Kitabevinde raf raf gezinme ritüeli

Kitabevi, fuarın küçültülmüş ve daha sakin halidir. Yine de her rafa uzanırsanız öğleden sonra yalnızca sırt yorgunluğu kalır. Ritüel, her kitabı satın almak için değildir. Bir köşe seçmek, bir sırtı çekmek, birini bırakıp birini taşımaktır. Taşınmayan da bakılmış sayılır.

Kapıdan sonra

İçeri girince en parlak masaya kilitlenmeyin. O masa, bu haftanın sesidir. Ses, sizin rafınız olmayabilir. Bir tur atın. Şiir nerede, tiyatro metni nerede, yerel tarih nerede? Yerini bilmek, ikinci gelişte sizi hızlandırır. İlk gelişte ise kaybolmak da ritüelin parçasıdır. Kayboluşu bir saatten uzun tutmayın. Uzarsa göz, hiçbir sırtı ayırmaz.

Kitap fuarında günü bölmek burada daha küçük ölçekte işe yarar. İki raf yeter. Üçüncüsü sürpriz kalsın.

Sırt ve ilk sayfa

Kitabı sırtından çekmeden önce yanındakilere bakın. Aynı yazar, aynı çevirmen, aynı yayınevi bir ada kurmuş olabilir. Adayı görünce birini alın. Alınca kapağı değil, ilk sayfayı okuyun. İlk sayfa sesi vermezse kitabı geri bırakmak ayıp değildir. Bırakırken sırtı yormayın. Yormadan yerine koyun.

Çevirmense adı iç sayfada da arayın. Kapakta yoksa emek gizlenmiş olabilir. Gizlenen emeği görmek, yeniden okumada hangi baskıyı açtığınızı da hatırlatır.

Ne alınmaz

Beğendiğiniz her kitabın adını bir kâğıda yazın. Hepsini o gün almak, hem çantayı hem ayı şişirir. Şişen ay, okunmayan yığın olur. Yığın, roman alışkanlığını kurmaz. Bir kitap, bazen iki. Üçüncü, gerçekten yeriniz varsa.

Tavsiye kulübünüzden geldiyse de ilk sayfayı atlamayın. Kulübün sevdiği ses, sizin o günkü sesiniz olmayabilir. Olmayınca kitabı suçlamadan rafa geri verin.

Oturma

Bir tabure varsa kullanın. Ayakta okunan ilk sayfa acele eder. Oturunca cümle uzar. Uzayan cümle, kitabı alıp almayacağınızı daha dürüst söyler. Tabure yoksa bir köşede durun, geçişi kapatmayın. Geçişi kapatan okur, başkasının ritüelini böler.

Satıcıya sormak serbesttir. Soruyu sonsuz bir listeye çevirmeyin. Şu rafa yakın, şu tonda bir şey var mı? Bu kadar. Cevap yoksa kendi rafınıza dönün. Dönüş, yenilgi değildir.

Çıkış

Kasada bir kez daha bakın. Bu kitap bu ay okunacak mı, yoksa yalnızca sahip olunacak mı? İkincisi de meşru olabilir. Yine de her hafta ikincisi birikirse ev bir depo olur. Depo, kitabevinin vaadini tutmaz.

Çıktığınızda tek cümle kurun. Şu rafı ilk kez gördüm. Cümle, alınan kitaptan daha çok şey söyleyebilir. Söylemezse de bir sonraki gelişin kapısı olur.

Sık sorulan sorular

Her rafa bakmalı mıyım? Hayır. İki raf ve bir sürpriz, öğleden sonrayı doldurur. Tüm dükkânı taramak sırtı yorar, seçimi inceltir.

Kitabı yerine koymak ayıp mıdır? Hayır. İlk sayfa uymuyorsa yormadan geri verin. Zorla alınan kitap, evde de açılmaz.

Liste tutmak alışverişi bozar mı? Bozmaz. O gün alınmayan adı yazmak, yığını değil, merakı taşır. Merak, ertesi ay da durur.