Kitap fuarında bir günü bölmek

Kitap fuarı bir dükkânın büyütülmüş hali değildir. Salonlar, imza masaları, söyleşi çadırları ve kalabalık aynı anda konuşur. Her standa uğramaya kalkarsanız gün, kapaklara göz gezdirmekten ibaret kalır. Oysa fuar, seçerek gezildiğinde hem yeni bir raf hem de başka okurlarla kısa bir karşılaşma sunar. İş, her şeyi görmek değil, günü bölmektir.

Üç durak yeter

Kapıda dağıtılan planı baştan sona ezberlemeyin. Üç durak seçin: bir yayınevi, bir söyleşi, bir de sahaflar ya da çocuk kitapları gibi ayrı bir köşe. Üçü, günü ayakta tutar. Geri kalan standlar yolda karşınıza çıkan sürpriz olarak kalsın. Sürprizi de plana dahil ederseniz plan şişer.

Seçimi ilginize göre yapın, afişin bağırdığı isme göre değil. Tanıdık bir yazarın kuyruğu çok uzunsa o imzayı başka yıla bırakmak meşrudur. Kuyrukta geçen saat, rafın önünde geçmeyen saattir. Festivale gitmeden önce bilet ve ulaşımı kurduysanız, fuarda da aynı sadelik işe yarar: az durak, net saat.

Rafın önünde acele etmemek

Standlarda kitaplar sırt sırta dizilidir. Kapak bağırır, arka kapak fısıldar. İkisini de okumadan sepete atmak, akşam evde pişmanlık biriktirir. Bir kitabı elinize alınca üç şeye bakın: ilk sayfanın sesi, içindekiler ve çeviri ya da baskı notu. Çeviri kitabın çevirmeni kapakta görünmüyorsa iç sayfaya bakın. Görünmeyen emek, o rafın da parçasıdır.

Beğendiğiniz her kitabı almak zorunda değilsiniz. Adını ve yayınevini bir kâğıda yazın. Fuardan sonra sakin bir günde karar vermek, kalabalığın temposuna yenilmemektir. Roman okuma alışkanlığı zaten günlük bir tempoya dayanır. Fuar, o tempoyu bir günde kapatma yarışı değildir.

İmza masası ve söyleşi

İmza kuyruğu nazik bir sıradır. Kitabı uzatırken uzun bir hayat hikâyesi anlatmak, arkadaki kişinin payını yer. Kısa bir teşekkür ve gerekirse tek cümle yeter. Yazar her okuru tek tek tanımak zorunda değildir. Siz de tanınmamış olmayı küçülme saymayın.

Söyleşide ise tersi geçerlidir. Soruyu kısa sorun, kendi konuşmanızı sorunun içine gizlemeyin. Mikrofon size bir sahne vermez. Salonun ortak dikkatini ödünç alırsınız. Beğenmediğiniz bir cevabı oracıkta mahkemeye çevirmeyin. Çıkışta arkadaşınızla konuşmak için vakit vardır.

Beden, çanta ve mola

Fuar yürüyerek gezilir. Su, ince bir çanta ve rahat ayakkabı, kitabın kendisi kadar işe yarar. Ağır çanta omzu düşürür, dikkati de. İki saatte bir oturun. Oturma, günün boşluğu değildir. Az önce gördüğünüz kapakların içinden hangisinin akılda kaldığını ayıklarsınız.

Çocukla gezilen fuarda tempo daha da kısa tutulmalıdır. Minik okur her standın önünde durmak ister. Siz bir köşe seçip orada oyalanın. Bütün salonları aynı günde bitirme sözü vermeyin. Söz tutulmayınca hem çocuk hem siz fuarı kalabalık diye hatırlarsınız. Oysa yorgunluk, yerin değil, sürenin sonucudur.

Akşam üstü tek liste

Çıkışta elinizde bir yığın, cebinizde bir liste olabilir. Liste daha değerlidir. Üç başlık yazın: aldığım, adını not ettiğim, hiç duymadığım halde merak ettiğim. Üçüncü başlık fuarın asıl hediyesidir. Tanıdık rafı yeniden almak için bütün gün yürümek gerekmez.

Eve gidince kitapları hemen hiyerarşiye dizmeyin. Birini o akşam açın, diğerleri beklesin. Fuarın coşkusuyla alınan her kitap aynı hafta okunmak zorunda değildir. Okunmayan yığın sizi suçlasın istemezseniz, kapıda daha az paket çıkarın. Az paket, kötü fuar demek değildir.

Sık sorulan sorular

Her standa uğramalı mıyım? Hayır. Üç ana durak ve yolda çıkan birkaç sürpriz, günü doldurur. Tüm salonları taramak dikkati inceltir.

İmza kuyruğu muyum, gezi mi? İkisini aynı saate sıkıştırmayın. Uzun kuyruk varsa gezmeyi öne alın ya da imzayı bırakın. Kitap, imza olmasa da kitaptır.

Bütçe nasıl korunur? Çıkmadan bir üst sınır koyun. Sınır dolunca adları listeye yazın. Liste, o gün harcanmayan dikkatin ertesi aya kalmasıdır.