Şiir gecesinde dinleyici olmak

Şiir gecesi, konser ile sohbetin arasında bir odadır. Ses tek kişiden gelir, salon küçüktür, alkış çabuk davranırsa dizeyi keser. Dinleyici olmak, pasif kalmak değildir. Nefesi, kâğıdı ve eli doğru yerde tutmaktır. Tutmazsanız şair ne kadar iyi okursa okusun, oda dağılır.

Susuşun yeri

Şiir biter, kısa bir sessizlik kalır. Bu sessizlik unutulmuş bir alkış değildir. Son dizenin oturduğu yerdir. Hemen vurmak, oturuşu keser. Okuyan başını kaldırıp bekliyorsa alkış o zaman gelsin. Beklemiyorsa ve sayfa çeviriyorsa daha vardır. Sesli okumanın nefesi sahnede de işler. Siz de o nefesi bölmeyin.

Öksürük tutulamaz her zaman. Tutulamayanı abartılı bir özürle uzatmayın. Kısa bir susuş, uzun bir özürden daha az yer kaplar.

Program kâğıdı

İsimleri merak etmek doğaldır. Merak, şiir sırasında sayfa çevirince hışırtıya döner. Hışırtı, küçük salonda büyür. İsim bakacaksanız iki şiir arasında bakın. Bakamıyorsanız akşam sonunda sorun. Sorulan ad, kaçırılan bir dizeden daha kolay bulunur.

Şair kendi şiirini mi, başkasınınkini mi okuyor, bunu da arada ayırt edin. Ayırt etmek, alkışın kime gittiğini netleştirir. Başkasının dizesini okuyan kişi, o dizenin sahibi değildir. Sahibini anmak, inceliktir.

Soru ve söz

Gecenin sonunda soru varsa kısa sorun. Kendi şiirinizi sorunun içine yerleştirmeyin. Yerleştirmek, mikrofonu ödünç almak değildir. Sahneyi bölüşmektir ve size verilmemiştir. Beğendiğiniz bir dizeyi söyleyip neden durduğunuzu sormak yeter.

Şair cevap veremeyebilir. Verememek, kabalık olmayabilir. İmge her zaman tek cümleyle çözülmez. Çözülmeyen yerde ısrar etmeyin. Israr, akşamı sınava çevirir.

Telefon ve kayıt

Kayıt, şair istemedikçe bütün geceyi almasın. Bir dizeyi izinsiz yaymak, odanın mahremiyetini dışarı taşır. Fotoğraf da flaşsız ve şiir arasında olsun. Flaş, hem gözü hem dizeyi keser. Kesilen dize geri gelmez.

Yanınızdakine fısıldamak da kayıttan daha az masum değildir. Fısıltı, tam da en alçak sesli dizede duyulur. Duyulunca oda, iki şiire bölünür. Biri sahnede, biri kulağınızdadır. İkincisini çıkışa saklayın.

Çıkış

Kapıda uzun bir övgü kuyruğu kurmayın. Bir cümle yeter. Şu dize bende kaldı. Cümle, harikasın demekten daha çok şey taşır. Taşımazsa da şairi yormaz. Deftere o dizeyi, okuyan kişinin adıyla ve mümkünse şairin adıyla yazın. İkisi karışmasın.

Eve gidince bütün geceyi puanlamayın. Bir dize duruyorsa gece işini yapmıştır. Durmuyorsa yorgun da olabilirsiniz, oda da dağınık olabilir. İkisini ayırmak için ertesi gün bir kez daha, sessizce okuyun.

Sık sorulan sorular

Her şiirin ardından alkışlanır mı? Okuyan bekliyorsa evet. Dize arasında ve sayfa çevirirken hayır. Susuş, alkışın geç kalması değil, dizenin yeridir.

Soru sormak ayıp mıdır? Kısa ve sahneyi bölüşmeyen soru ayıp değildir. Kendi metninizi soruya gizlemeyin.

Kayıt alınabilir mi? İzin varsa ve bütün geceyi değil, bir anı tutuyorsa düşünülebilir. İzinsiz yaymak, odanın hakkını aşar.